Close
(0) items
Bạn chưa có sản phẩm nào trong giỏ hàng.
CHUYÊN MỤC
    Filters
    Tùy Chọn
    Tìm kiếm

    Trầm Tự Nhiên

    TRẦM HƯƠNG THIÊN NHIÊN

    1. Tổ nghiệp Trầm hương

          Tại thành phố Nha Trang ngay trước cửa sông Cái có một ngôi tháp uy nghi mà khách thập phương thường lui tới đó là Tháp Bà, là đền thờ Bà Chúa Thiên Y A Na là hiện thân của cây Trầm hương, với truyền thuyết kể rằng xưa kia Bà đã có công nhấn chìm một đoàn thuyền của quân xâm lược ngay trước cửa sông Cái, sau đó hồn Bà đã được nhập vào cây Dó bầu cho ra Trầm hương và Kỳ Nam thơm mát, đem lại thanh bình cho muôn dân. Vậy nên dường như những gì gắn bó với Trầm hương đều có sự huyền bí.

           Kế thừa nghề truyền thống gia đình gần 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Trầm hương được nhiều cơ duyên tiếp xúc với Trầm – Kỳ do các phu Trầm khai thác từ trước những thập niên 90, dần được nhiều người trong và ngoài nước biết đến giá trị và sự quý hiếm của Trầm hương, đặc biệt là những khách hàng đến từ Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc…. Từ đó, niềm đam mê đã ăn sâu vào tâm thức và dần thôi thúc tôi đem tâm huyết tuổi trẻ giành trọn cho nghiên cứu cấy tạo Trầm hương trên cây Dó bầu, mua bán và sản xuất Trầm hương tạo công việc làm cho dân địa phương như một lời tri ân Tổ nghiệp đã cho gia đình chúng tôi được như ngày hôm nay.

    2. Sự hình thành Trầm hương trong tự nhiên

          Ngày nay, Trầm hương tự nhiên hầu nhưng không còn nữa do con người khai thác không thương tiếc, do lợi ích trước mắt và hạn chế về mặt kiến thức; nếu có đi chăng nữa thì đa số là Trầm sô hoặc loại 5, đôi lúc gặp được cây Dó sót hay Kỳ Nam. Có nhiều ý kiến và quan điểm khác nhau về sự hình thành Trầm hương trong tự nhiên:

          Vào năm 1954, Alfred Pételot, trong bộ Cây thuốc của Campuchia, Lào và Việt Nam (Les plantes médicinales du Cambodge, du Laos et du Vietnam), đã viết là gỗ Trầm hương được tạo thành do sự biến đổi phân tử của gỗ dưới ảnh hưởng của một loại bệnh, có người nói là bởi sự phân hủy của phân chim ở nách các cành. Người ta chưa rõ xuất xứ của bệnh này. Cũng có thể là do sự già cỗi mà dần dần có sự biến đổi gỗ phía trong thành một vật chất tương ứng với gỗ tự nhiên và biểu hiện ra với những nếp nhăn và những nốt sần sùi và tại các phần phía ngoài nổi lên những điểm xám mờ, nổi rõ trên nền nâu của các mảnh trầm. Sự sắp xếp của các điểm này và sắc thái của chúng tạo cho gỗ giống hệt bộ lông chim ưng, và có lẽ vì thế mà có tên là gỗ chim ưng (bois d'aigle). Nhưng cũng có những mẫu gỗ không có những đặc điểm nêu trên mà thường có màu nâu hạt dẻ đồng đều, cũng như có những miếng gỗ trên đó chỉ có những điểm màu xanh sẫm màu.

         Sadgopal (1960) lại cho rằng những cây từ 50 năm tuổi trở lên sẽ cho lượng Trầm cao nhất. Gibson (1977) cho biết, chỉ một tỷ lệ nhỏ (khoảng 10%) Aquilaria trong tự nhiên có sự hình thành Trầm hương. Còn Gianno (1986) lại cho rằng chỉ 1/10 số cây Dó đã trưởng thành có đường kính thân tại phần đỉnh (dbh) trên 20 cm mới có khả năng tạo Drầm. Theo Chakrabarty và các cộng sự (1994) thì những cây Dó có độ tuổi từ 20 năm trở lên bị nhiễm bệnh mới có khả năng tạo nhựa,. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây của Tổ chức Rừng mưa nhiệt đới (TRP) ở Việt Nam cho thấy Trầm hương có thể được tạo thành ở những cây chỉ mới 3 năm tuổi, với tốc độ nhanh gấp 10 lần trong tự nhiên.

         Theo Robert A. Blanchette (Đại học Minnesota, Mỹ) thì cho rằng: Trầm hương được hình thành do phản ứng của cây Dó đối với sự tổn thương bên trong chất gỗ. Tại Hội nghị quốc tế Trầm hương đầu tiên được tổ chức ở Việt Nam năm 2003, Giáo sư Blanchette (Đại học Minnesota, Mỹ) đã báo cáo công trình nghiên cứu của ông về sự hình thành Trầm hương. Theo đó, cây có hai cơ chế phản ứng với vết thương. Đầu tiên, các tế bào libe sẽ sinh ra tế bào sẹo trên khắp vết thương. Nếu sự hình thành mô sẹo này bị ngăn chặn thì cây sẽ tạo ra nhựa như một phản ứng tự vệ hóa học. Ngoài ra, những yếu tố chẳng hạn như tuổi của cây, môi trường và di truyền có thể cũng đóng vai trò quan trọng trong sự tạo thành Trầm hương.

         Như vậy cho đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào làm sáng tỏ một cách rốt ráo cơ chế hình thành Trầm hương trong cây Dó bầu. Về nguyên nhân tạo Trầm Kỳ của cây Dó, có nhiều giả thuyết khác nhau như: trong quá trình sinh trưởng, do những tác động nào đó, gây ra những “tổn thương/nhiễm bệnh”, lâu ngày cây tích tụ một chất dạng nhựa (dầu), rồi lan dần ra, làm biến đổi các phân tử gỗ, tạo nên nhiều màu sắc (đen, nâu, chàm, xám, … ), nhiều tính chất (cứng, mềm, dẻo, dòn …), nhiều mùi vị (đắng, cay, chua, ngọt, … ), nhiều hình dáng (tròn, xoắn, nhọn, dài, … ), ở nhiều vị trí (thân, cành,rễ) trong cây Dó. Đó chính là Trầm hương, có tên giao dịch thương mại Quốc tế là Agarwood hay Eaglewood.

         3. Phân loại Trầm hương

         Trầm hương được xếp thành 3 hạng và mỗi hạng chia thành nhiều loại, như sau:

         3.1. Hạng nhất là Kỳ (hay còn gọi là Kỳ Nam)

         Là loại Trầm hương có phẩm cấp cao nhất, đặc điểm nổi bật là tỏa mùi thơm đặc biệt lúc đốt hoặc ngay cả khi chưa đốt. Có nhiều dầu, nhẹ, mềm, dẻo, nhuyễn, khi nếm có cảm giác tê cay, vị đắng, ngọt, tỏa mùi thơm tự nhiên, khi đốt tạo thành khói xanh, bay thẳng và dài lên không trung. Dầu ở Kỳ Nam kết tinh giống như sáp ong, dựa vào màu sắc người ta chia Kỳ Nam thành 4 loại theo thứ tự giá trị : “nhất bạch, nhì thanh, tam huỳnh, tứ hắc”.

         - Bạch kỳ: Sắc trắng ngà, xám nhạt, nhiều dầu vô cùng quý hiếm, ít khi có nên có giá trị cao nhất.

         - Thanh kỳ: Sắc xám xanh, ánh lục, rất quý hiếm, giá trị chỉ sau Bạch kỳ.

         - Huỳnh kỳ: Sắc vàng sẩm, vàng nâu, quý hiếm.

         - Hắc kỳ: Sắc đen bóng, chất cứng và nặng, rất quý.

         Một vài công dụng đặc trưng của Kỳ Nam: Ngoài dược liệu, theo kinh nghiệm dân gian thì Kỳ Nam là vị thuốc quý dùng trị các chứng đau bụng kèm ói mửa, tiêu chảy rất hay (mài với nước ấm hoặc ngâm rượu mà uống) hoặc dùng trong trường hợp người bị trúng gió, bất tỉnh, cấm khẩu (mài với nước ấm cạy miệng đổ vào hoặc đốt xông vào mũi) vô cùng hiệu nghiệm. Tuy nhiên, phụ nữ có thai kị Kỳ Nam, không nên uống hoặc mang theo trong người.

         3.2. Hạng hai là Trầm (hay còn được gọi chung là Trầm hương)

         Trầm là loại ít dầu hơn Kỳ Nam, nặng, vị đắng, hầu hết khi đốt mới tỏa mùi thơm, khói màu trắng, bay quanh rồi tan ngay. Hiện nay chưa có quy định của Nhà nước hoặc của tổ chức phi Chính phủ về tiêu chuẩn phân lọai, đánh giá phẩm cấp Trầm hương, hầu hết sự phân loại đều dựa vào sự kết hợp của nhiều yếu tố: Nguyên xứ, mùi vị, hình thù, kích cỡ, màu sắc, trọng lượng, tỷ trọng, độ tinh khiết và loài cây Dó tạo ra Trầm hương,...

         Trong giao dịch mua bán, việc phân loại Trầm hương phần lớn dựa vào cảm nhận, kinh nghiệm, đồng thuận, thông qua hành vi trực tiếp của con người như nhìn, sờ, gọt, bấm, đốt, nếm, ngửi …

         Đặc biệt, Trầm khi có hàm lượng dầu lớn hơn 25%, có thể chìm trong nước. Lọai Trầm cao cấp có thể đạt hàm lượng dầu 60-80%. Căn cứ mức độ nhiễm dầu, màu sắc, hương vị, hình dáng, trọng lượng, nguyên xứ … mà Trầm có các tên gọi khác nhau như: Trầm mắt tử, Trầm mắt đảo, Trầm điệp trai, Trầm kiến xanh, Trầm kiến lọn….( Trầm rục, Trầm sánh).

         * Công dụng của Trầm hương:

         - Trầm không chỉ là nguồn dược liệu mà còn là hương liệu làm chất định hương trong công nghiệp sản xuất cho nhiều loại mỹ phẩm: nước hoa, xà phòng, dầu gội đầu…,

         - Hương Trầm có khả năng làm sạch không khí, khử mùi ẩm mốc, khử mùi thuốc lá, mùi khó chịu của các loại sơn, khử mùi khó chịu trên xe ô tô,....

         - Là vật không thể thiếu trong các buổi lễ của nhiều tôn giáo;

         - Giảm căng thẳng, stress, tạo giấc ngủ sâu cho người sử dụng;

         - Ngoài ra, Trầm còn được nhiều người sử dụng để xông trước khi về nhà mới, chiêu tài dẫn lộc, xua đi những điều không may mắn,....

         - Đặc biệt về y lý, hương Trầm xông lên có tác dụng điều khí, rất tốt cho sức khỏe. Xông hương Trầm thường xuyên không bị máu đông ở động mạch, phổi không bị nghẽn, xoang không bị viêm, không u bướu, không liệt dương liệt âm lãnh cảm cho cả nam và nữ.

         3.3. Hạng ba là tốc 

         Phần lớn Tốc có mức nhiễm dầu ít hơn Trầm, chủ yếu là từ bên ngòai và dài theo thớ gỗ. Có khoảng vài chục loại Tốc, với các tên gọi như: Tốc kiến, Tốc đá, Tốc cá ngừ, Tốc hương, Tốc lọn, Tốc dây, Tốc đỉa… Tuy nhiên ngoài nhóm đặc biệt là  Tóc bông có chất lượng và giá trị cao thì có thể xếp các dạng Tốc thành 4 nhóm như sau:

         - Tốc đỉa: là nhóm Tốc có mức độ nhiễm dầu nhiều trong các thớ gỗ dạng nhỏ, cỡ ngón tay, đầu đũa con hoặc như con đỉa.

         - Tốc dây: là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu xen, tạo nhiều vòng giữa các thớ gỗ, thường có dạng tròn, dài, dáng rễ cây.

         - Tốc hương: là nhóm Tốc có mức độ nhiễm dầu dạng mảnh, mùi thơm nổi trội hơn các lọai Tốc khác.

         - Tốc pi: là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu mỏng, bao quanh bên ngoài các thớ gỗ theo dạng hình tháp, hình ống lớn.

         * "NGẬM NGÃI TÌM TRẦM"

           Trong dân gian thường có câu nói gắn liền với Trầm hương đó là “Ngậm Ngãi Tìm Trầm” nói lên sự gian khổ của người xưa khi đi tìm Trầm hương, với nhiều câu chuyện huyền bí được truyền tai nhau về những người ra đi không bao giờ trở lại. Chính vì sự quý hiếm của Trầm hương mà nhất là Kỳ nam nên nhiều người có thể đánh đổi cả sinh mạng để mong tìm được chúng với hy vọng thay đổi cuộc đời. Tuy nhiên, Trầm hương có rất nhiều loại khác nhau và có giá trị chênh lệch nhau rất xa nên dễ bị nhầm lẫn đáng tiếc. Trên thực tế cho thấy, nhiều người kinh doanh trong lĩnh vực này rất nhiều năm vẫn chưa được một lần nhìn thấy Kỳ Nam, điều đó càng chứng tỏ, Kỳ Nam là một sản vật của thiên nhiên vô cùng quý hiếm, vì vậy để tránh những nhầm lẫn đáng tiếc trong việc trao đổi, mua bán, chúng ta cần có những cái nhìn tổng quan về Trầm - Kỳ để đưa ra sự lựa chọn đúng đắn phù hợp với giá trị sản phẩm linh thiêng.

     

    Trầm Tự Nhiên